Vô lối Đinh Thị Như Thúy

  

 VÔ LỐI  ĐINH THỊ NHƯ THUÝ NHƯ NGƯỜI 
THƯỢNG, TRÊN MẶC ÁO VÉT DƯỚI ĐÓNG KHỐ

Dỗ Hoàng 
             Thơ Đinh Thị Như Thuý không đến nỗi Vô Lối như Mai Văn  Phấn, Đỗ Doãn Phương nhưng nó giống như ông dân tộc thiểu số người Thượng trên mặc áo vét, đeo cà vạt đỏ còn dưới thì đống khố để chân trần.

         Nhà thơ Hải Bằng sinh thời có kể cho tôi nghe câu chuyện vui có thật của ông bố anh.
  Ông bố Hải Bằng thuộc dòng Hoàng tôc, thứ bậc mang chữ Ưng trong câu thơ đầu của vua Minh Mạng viết truyền đời ( Miên, Hường, Ưng, Bửu, Vĩnh) được điều lên làm Tổng đốc xứ Thượng (Tây Nguyên bây giờ).
   Các quan bản xứ đón tiếp long trọng tân quan đến nhận chức.
   Hải Bằng còn bé được gia đinh đưa đi theo mục kích cánh đón quan mới của tộc người thiểu số.
  Các quan Thượng ăn vận rất sang, đàng hoàng. Họ đứng mấy dãy dài bên voi, ngựa. Ông nào cũng áo vét trắng, cà vạt đỏ chói. Duy chỉ bên dưới thì đóng khố. Hải Bằng phải phì cười và bị bố mắng:
  - Mi đừng khinh mọi!
 Hải Bằng sợ tái mặt im ngay.
   Vô Lối “Ngày linh hương nở sáng” của Đinh Thị Như Thuý bây giờ đúng như vậy.
Đinh Thị Như Thuý
Ấn Tượng 
Hà Nội ùa vào em từ sông Hồng sóng đỏ
Từ vòng xe tìm về phố lao đao
hoàng lan, hoàng lan trước khung cửa mở
Rủ nhánh mềm tươi nét môi chào
Hà Nội – cuốn sách diệu kỳ bọc trang kim lấp lánh
Em – đứa trẻ học vần
Vụng về gõ lên từng con chữ
Háo hức chờ tiếng vọng ngàn xưa
Hà Nội – những con đường trong thơ
Những hàng cây trong thơ
Bước chân em ngơ ngơ …phố …phố…
Dọc ngang, dọc ngang rối rít tiếng người
Đền Ngọc Sơn xanh thắm nắng ngời
Lời cầu chúc bình yên em thì thầm trong thanh tĩnh
Khói hương vẽ con đường vô định
Muôn trùng
Đỗ Hoàng dịch Vô Lối của Đinh Thị Như Thuý
Ấn Tượng 
Hà Nội ùa vào em sông Hồng sóng đỏ
Từ vòng xe tìm về phố lao xao
Hoàng lan, hoàng lan trước khung cửa mở
Rủ cánh mềm tươi trước nét môi chào!

Hà Nội cuốn sách hay bọc giấy vàng lấp lánh
Em là đứa trẻ học vần
Vụng về gõ lên từng con chữ
Háo hức chờ tiếng xưa vọng ngân!

Hà Nội, những con đường  trong thơ,
Những hàng cây trong thơ
Bước chân em lạ lùng... phố... phố...
Dọc ngang rối rít người mơ!

Đền Ngọc Sơn xanh thắm nắng ngời
Lời cầu chúc bình yên em thì thầm trong yên tĩnh
Khói hương vẽ con đường vô định
Lên tới muôn trùng!
Hà Nội 10 – 1 – 1012
Đỗ Hoàng
Nhận xét:

1.    Một bài Vô Lối viết về Hà Nội dưới mức trung bình, in lên một tờ báo bình thường còn khó. Vì nó không có thông tin gì mới, tình cảm của tác giả đối với Thủ Đô chung chung, nhạt nhèo, không một ấn tượng. Chữ nghĩa thì cũ mèm, thể hiện một loại Vô Lối. giả cầy rất khó chịu!

Hãy đọc nhà thơ Nam Hà viết cách đây 47 năm ở chiến trường khu VI gửi ra Hà Nội:
GỬI HÀ NỘI
...Tôi chưa một lần ra thăm quê cha,
Nhưng câu thơ xưa đã thành máu chan hoà
Yêu Hà Nội như yêu mẹ hiền nắng mưa tần tảo
Tôi biết sông Hồng thêu sóng đỏ dài trên áo,
Biết Hồ Gươm như một lẳng hoa
Đêm nằm mơ rồng lượn nguy nga,
Nghe tiếng hát dập dìu trên phố
Và những hàng cây bốn mùa hoa nở
Nghiêng mình soi bóng giữa công viên
Những lâu đài nhà máy mới dựng lên
Trời Hà Nội, trên đầu tôi, tôi gặp
Đất Hà Nội dưới chân tôi, tôi biết
Và người tôi đây cũng của Hà nội trái tim tôi!...
Nam Hà

 Và Huỳnh Văn Nghệ

“ ...Từ thở mang gươm đi mở cõi,
Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long”...

Giới thiệu nhà thơ Phạm Ngọc Lư

Lts: Các nhà thơ miền Nam Việt Nam thời tạm bị chiếm đa số dùng từ cũ, từ Hán Việt chưa Việt Hóa, đọc rất nặng nề. Nhưng họ viết cho cái tôi, cái quy luật muôn đời, nên thơ họ có sức nặng đi xa. Điều này khác thơ miền Bắc. Miền Bắc Việt Nam, văn nghệ  sĩ đều bị biến thanh con hát ( văn mậu dịch, văn nô) nên không có nhiều tác phẩm có tầm cỡ!

  Nhà thơ Phạm Ngọc Lư tuy nặng nề chữ cũ nhưng ông nói tới cái tôi vĩnh hằng nên tác phẩm ông ngày nay còn đọc được!

 Xin giới thiệu một số bài thơ của ông!

  vannghecuocsong.com

Phạm Ngọc Lư

Quá giang tự vịnh

Sông Hàn, mệt lắm, sông Hàn !

Mai qua chiều lại trưa sang tối về

Đời mòn lăn chậm bánh xe

Áo cơm bải hoải nặng nề lăn theo

Dài chi nhịp nhịp giang kiều

Tha hồ gió ngạo mưa kiêu rách lòng

Đành như hàn sĩ qua sông

Đành như khuê nữ chậm chồng quá giang

Trông ra trời nước mơ màng

Giật mình trẩy khúc gian nan qua cầu

Đoạn trường lăn bánh xe đau

Sông Hàn lạnh sông Hàn sâu… im lìm

Sông nào nước xoáy trong tim ?

2 – 1997

Trang Thơ

Phạm Ngọc Lư

 

Quá giang tự vịnh

Sông Hàn, mệt lắm, sông Hàn !

Mai qua chiều lại trưa sang tối về

Đời mòn lăn chậm bánh xe

Áo cơm bải hoải nặng nề lăn theo

Dài chi nhịp nhịp giang kiều

Tha hồ gió ngạo mưa kiêu rách lòng

Đành như hàn sĩ qua sông

Đành như khuê nữ chậm chồng quá giang

Trông ra trời nước mơ màng

Giật mình trẩy khúc gian nan qua cầu

Đoạn trường lăn bánh xe đau

Sông Hàn lạnh sông Hàn sâu… im lìm

Sông nào nước xoáy trong tim ?

2 – 1997

*

Ngập ngừng trông núi

Ở lâu bên núi Sơn Trà

Trầm ngâm núi, lững lờ ta, u trầm

Bấm tay Tuất Hợi Tý… Dần

Năm năm ngồi ngắm phong vân khứ hồi

Nhiều khi thấm gió ngàn khơi

Tung hồn lên núi rong chơi tha hồ

Đôi khi nhìn sóng lô nhô

Lòng đang quang tạnh bất ngờ nổi mây

Đôi khi rót chén rượu đầy

Ngập ngừng trông núi… ô hay núi nhìn

Năm năm ba nổi bảy chìm

Ta mơ làm núi đứng im yên hàn

Trầm ngâm, vòi või, hiên ngang

Núi ơi! hồn núi miên man nghĩ gì ?

*

Phù dung

Phải em là khách chiêm bao ?
Từ đêm thiên cổ lạc vào đêm nay

Xiêm vàng áo giấy lay bay

Mơn man nét khói đường mây đa tình

Em từ quê quán Vô Minh

Thoát thai cát bụi tái sinh đào hồng

Khuya nay mở quán Phù Dung

Mời ta khai vị sắc lòng phấn hương

Đêm xưa tao ngộ Tầm Dương

Nhận ra dòng dõi đoạn trường với nhau

Khóc cười chung một bể dâu

Tài hoa đồng hội khổ đau đồng thuyền

Phong trần xé áo rách xiêm

Ba đào đắm mộng truân chuyên hớp hồn

Ta chơi vơi giữa sinh tồn

Em chưa thoát nợ phấn son kiếp nào

Đêm nay rượu gởi tình trao

Đề thơ lên cửa chiêm bao, chạnh lòng…

Lạnh dần một quán hư không

Khép dần một đóa phù dung vô hình

Em chìm xuống đáy Vô Minh

Bỏ ta trên bến nhân sinh bàng hoàng

Sương rơi, đêm cạn, quán tàn

Cô đơn vòi või trần gian ta ngồi

Chung quanh vẫn vậy: cuộc đời !

1998 – 2003

*

Trở về phá Tam Giang

Phá Tam Giang phá Tam Giang !

Gió hiu hiu sóng gợn mơ màng

Trời vẫn xanh màu xanh cố cựu

Mây trầm ngâm khói nước miên man

Mười năm dong ruổi mòn đất khách

Về cố hương chiều xế nắng tàn

Bỏ nón, tháo giày, xăn tay áo

Rửa phong trần thẹn với Tam Giang

Kè đá rêu xưa ngâm bến cũ

Còn người đi người đợi đò ngang

Còn xóm chài lưa thưa mành lưới

Còn nhấp nhô thuyền thúng thuyền nan

Không còn người chèo đò năm xưa tóc bạc

Cô lái đò chiều nay trán nhăn

Trừng mắt nhìn ta trách móc :

“Mười mấy năm chú mới về làng !”

Mười mấy năm ? Phải rồi, ta quên mất !
Cái thuở áo cơm trở mặt phũ phàng

Điêu đứng năm Mùi ra đi năm Tuất

Ra đi mưu cầu y thực

Trở về nặng trĩu gian nan

Nhớ buổi ra đi thân tình đưa tiễn

Vợ xếp câu thơ chị gói khúc đàn

Đệ tử mươi người tung hô dâng rượu

Thôn nữ vài em gởi gắm gió trăng

Mẹ tóc trắng nhìn theo lặng lẽ

Con tóc xanh hai đứa dùng dằng

Ta mím môi, chỉ Tam Giang thề hẹn

Không là Tương Như mà khí khái dâng tràn

Bước xuồng thuyền nhìn trời cao dõng dạc

Gõ mạn thuyền ngâm khúc Hành phương Nam

Hành phương Nam, hành phương Nam !
Mười mấy năm tấm cám thau vàng

Thấp cao danh lợi

Chí khí dở dang

Tơi tả bao phen buồn thân thế

Đắng cay mấy bận khiếp hồng nhan

Mưa miền Nam, nắng miền Nam

Trông mây thấp thỏm, nghe gió bàng hoàng

Mười mấy mùa trôi qua không nhớ

Quá đỗi mưa đau

Quá nhiều nắng khổ

Lẽ nào Trời bỏ ta chăng ?

Đọc thơ Nguyễn Bính chua tâm sự

Đọc lại thơ mình thẹn gió trăng

Chén rượu quê người sao mà bạc

Ân tình đất khách lắm đa đoan

Chiều nay về… bên phá Tam Giang

Phía bờ Đông vẫn xóm vẫn làng

Mười mấy năm còn ai trông ngóng

Mười mấy năm mỏi mòn ước vọng

Mẹ có thương con gió bụi lầm than ?
Chị có xót em một đời thất chí ?
Em không buồn ta ?
Sao lòng ta phai nhạt đá vàng !

Phá Tam Giang, ôi phá Tam Giang !
Gió hiu hiu sóng gợn mơ màng

Nước vẫn mặn mòi mây quen thuộc

Sao lòng ta sóng gió ly tan

Xin xấu hổ với lời thề ngày trước

“Không công danh bất phục hoàn !”

Xin biết ơn cô lái đò nhân hậu

Còn thương ta mời ta quá giang

Thôi rửa hết phong trần nơi bến nước

Để trở về đứng khóc dưới hương quan !

1996

*

Cố Lý Hành

Chiều chết đuối trên sông ngờm ngợp

Nước đua chen đớp bọt nắng tàn

Đò qua sông đìu hiu bến đợi

Buồn rút lên bờ cây khai quang

Mây đổ xù lông như chó ốm

Trời bôi nhòe mặt ngóng đêm sang

Thôn ổ tiêu sơ gầy khói bếp

Đồng không mốc thếch lạnh tro tàn

Có biết ta về không cố lý ?

Mười năm chưa lạ mặt xóm làng

Sao phên giậu nghiêng đầu câm nín

Rơm rạ làm thinh chẳng hỏi han

Cổng khép rào vây vườn cỏ dại

Tường xiêu mái rách bóng nhà hoang

Ngõ vắng bàn chân như hụt đất

Tre già đang kể chuyện chôn măng

Nương rẫy đang phơi lòng dâu bể

Nói làm sao hết nỗi bàng hoàng ?

Khóc làm sao vừa lòng cố lý ?

Phải đây là cố lý ta chăng ?

Đâu bóng mẹ già sau khung cửa

Và những người em mặt trái soan

Đâu bóng chị hiền như hoa cỏ

Bên luống cà xanh liếp cải vàng !

Đất đá thở ra mùi u uất

Bốn bề hun hút rợn màu tang

Ai chết quanh đây mà cú rúc

Mà cơn gió lạnh réo hồn oan

Ai trong muôn dặm không về nữa

Cố lý mười năm mộng bẽ bàng

Cố lý mười năm ngày trở lại

Như ngày Lưu Nguyễn xuống trần gian !

¹⁹⁷²

^*

Biên Cương Hành

Biên cương biên cương chào biên cương

Chào núi cao rừng thẳm nhiễu nhương

Máu đã nuôi rừng xanh xanh ngắt

Núi chập chùng như dãy mồ chôn

Gớm, gió Lào tanh mùi đất chết

Thổi lấp rừng già bạt núi non

Mùa khô tới theo chân thù địch

Ta về theo cho rậm chiến trường

Chiến trường ném binh như vãi đậu

Đoàn quân ma bay khắp bốn phương

Lớp lớp chồm lên đè bẹp núi

Núi mang cao điểm ngút oan hờn

Đá mang dáng dấp hình chinh phụ

Trơ vơ chóp núi đứng bồng con

Khu chiến ngày tràn lan lửa dậy

Đá Vọng Phu mọc khắp biên cương

Biên cương biên cương đi biền biệt

Chưa hết thanh xuân đã cùng đường

Trông núi có khi lầm bóng vợ

Ôm đá mà mơ chuyện yêu đương

Thôi em, sá chi ta mà đợi

Sá chi hạt cát giữa sa trường

Sa trường anh hùng còn vùi dập

Há rằng ta biết hẹn gì hơn?

Đây biên cương, ghê thay biên cương !

Núi tiếp rừng, rừng tiếp khe truông

Hãi hùng chưa trời hoang mây rậm

Mùa mưa về báo hiệu tai ương

Quân len lỏi dưới tàn lá dữ

Lá xôn xao xanh mặt hoảng hồn

Sát khi đằng đằng rừng dựng tóc

Ma thiêng còn ngán lũ cô hồn

Cô hồn một lũ nơi quan tái

Có khi đã hoá thành thú muông

Cô hồn một lũ nơi đất trích

Vỗ đá mà ca ngông hát cuồng

Chém cây cho đỡ thèm giết chóc

Đỡ thèm môi mắt gái buôn hương

Đây biên cương, ghê thay biên cương !

Tử khí bốc lên dày như sương

Đá chảy mồ hôi rừng ứa máu

Rừng núi ơi ta đến chia buồn

Buồn quá giả làm con vượn hú

Nào ngờ ta con thú bị thương

Chiều hôm bắc tay làm loa gọi

Gọi ai nơi viễn xứ tha phương ?

Gọi ai giữa sơn cùng thủy tận ?

Ai người thiên cổ tiếc máu xương ?

Em đâu, quê nhà chong mắt đợi

Hồn theo mây trắng ra biên cương

Thôi em, yêu chi ta thêm tội

Vô duyên xui rơi lược vỡ gương

Ngày về không hẹn ngày hôn lễ

Hoặc ngày ta nhắm mắt tay buông

Thôi em, chớ liều thân cô phụ

Chiến trường nay lắm nỗi đoạn trường

Nơi nơi lạnh trăm dòng sông Dịch

Kinh Kha đời nay cả vạn muôn

Há một mình ta xuôi biên tái

“Nhất khứ bất phục phản” là thường !

Thôi em, còn chi ta mà đợi

Ngày về: thân cạn máu khô xương

Ngày về: hôn lễ hay tang lễ

Hề chi ! buổi chinh chiến tang thương

Hề chi ! kiếp cây rừng đá núi

Nghìn năm hồn quanh quẩn biên cương.

 (tháng 5.1972)

*