THƠ ,,VÔ LỐI,, NGUY HẠI HƠN DỊCH COVID 19
DIỆT ,,THƠ VÔ LỐI,, HƠN DIỆT GIẶC
Vần điệu trong thơ Âu, Mĩ và thơ
phương Đông
Tiếng Anh
America = phiên âm = e me
rờ cần = Mỹ
Televisions = nt
= che lơ vi sần = ti vi
Eat breakfast = nt = it
broets phét = ăn sáng
Conversation = nt = con
vơ sây sần = nói chuyện
Tiếng Trung
美国 = Mỹ quốc
电视 = Truyền hình
早餐 = Ăn sáng
讲话 = Nói chuyện
Tiếng Nga
школа = phiên
âm = xitkôla = trường học
столица = nt =
xittalixa = thủ
đô
самолет = nt
= xammaluột = máy bay
до свидания=
nt = đaxitviđanhia = tạm biệt
Tiếng Pháp
c'est ma maison =
phiên âm = xe mamidong
= nhà tôi
Voici un cochon!
= nt = vây xi a cô song = con lợn
voici la porte =
nt = vây xi la boóc cánh cửa
va à l'école =
nt = vali cong
Chúng ta thấy tiếng Âu Mỹ đa âm nên những chữ ,nước MỸ,
ti vi, ăn sáng , nói chuyện,…tiếng Việt và tiếng Hán nghe rời rạc. Nhưng tiếng
Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp…sắp xếp lại đọc nghe như bài thơ tứ tuyệt bồn câu.
Thế mà những bài thơ bất hủ của các thi hào Âu
Mỹ vần , điệu, ý tứ rất chỉnh chu giống tỷ lệ vàng các phân tử trong đá
kim cương.Các bài thơ đã dẫn của Ê xê nhin, Puskin,Gam za top,,,Nga,, Feslix
Arvers ,,
Pháp,, Lord Byron ,,Anh,,….nói lên điều đó.
Ở nước ta từ giữa
thế kỷ XX đến nay những người như Thanh Tâm Tuyền, Lê Văn Ngăn, Phú Trạm In ra
sa ra, Nguyễn Quang Thiều,Mai Văn Phấn,Phan Hoàng,Phạm Đương, Mai Quỳnh Nam, Nguyễn Bình Phương, Nguyễn Khoa Điềm, Mã Giang
Lân, Hoàng Vũ Thuật, Hoàng Hưng, Nguyễn Phan Quế Mai,Dư Thị Hoàn, Đinh Thị Như
Thúy, Đỗ Doãn Phương,Trần Hùng, Thi Hoàng, Thanh Tùng… rất dốt nát tiếng Việt khi làm thơ, tư duy méo mó, bệnh hoạn hoạn
sính chơi ,,vô lối,, phá nát thi ca Việt thiêng liêng nghìn đời.
Hà Nội ngày 14/9/2O21
Đ H
VẦN ĐIỆU TRONG THƠ CÁC NHÀ THƠ TIẾNG
ANH
Lord Byron
Khi đôi ta chia tay
= When we two parted
VẦN ĐIỆU TRONG BÀI THƠ NÀY
Khổ 1, ababcece
Khổ 2, ababcdcddedeglgl
Khổ 3, abcbegeg
When we two parted
In silence and tears,
Half broken-hearted
To sever for years,
Pale grew thy cheek and cold,
Colder thy kiss;
Truly that hour foretold
Sorrow to this.
The dew of the morning
Sunk chill on my brow
It felt like the warning
Of what I feel now.
Thy vows are all broken,
And light is thy fame:
I hear thy name spoken,
And share in its shame.
They name thee before me,
A knell to mine ear;
A shudder comes o'er me
Why wert thou so dear?
They know not I knew thee,
Who knew thee too well:
Long, long shall I rue thee,
Too deeply to tell.
In secret we met
In silence I grieve,
That thy heart could forget,
Thy spirit deceive.
If I should meet thee
After long years,
How should I greet thee?
With silence and tears.
Dịch nghĩa
KHI ĐÔI TA CHIA TAY
Khi hai ta chia tay
Trong im lặng và nước mắt
Nửa mảnh hồn tan vỡ
Chia cho nhau từng tháng năm
Má em trở thành tái nhợt và lạnh
Nụ hôn của em còn lạnh hơn
Đó là giờ báo được nói trước một cách
trung thực
Cho nỗi đau buồn này
Có giọt sương buổi sớm nào
Thấm lạnh trên vầng trán của anh
Có cảm giác như lời cảnh báo
Cho những gì anh đang cảm thấy
Lời thề của em đã tan vỡ
Em đã coi nhẹ cả thanh danh
Anh nghe tên em được đề cập đến
Và chia xẻ phần nào trong sự xấu hổ
đó
Họ nhắc tên em trước tên anh
Như tiếng chuông đánh bên tai
Gây cho anh sự rùng mình ngơ ngác
Tại sao em lại như thế hỡi em yêu?
Họ đâu biết rằng anh hiểu em
Hiểu em đến vô cùng
Và kéo dài triền miên trong nỗi hối
hận
Để nói lên những lời sâu thẳm tự đáy
lòng
Thái Bá Tân dịch thơ
Chúng ta bí mật gặp nhau
Trong im lặng và đau buồn
Dẫu trái tim em có thể quên
Lòng em mang lừa dối
Nếu anh còn được gặp em
Sau những năm dài xa cách
Anh biết chào em thế nào?
Hay chỉ im lặng và nước mắt!
Thái Bá Tân dịch thơ
VẦN ĐIỆU
TRONG THƠ CÁC NHÀ THƠ PHÁP
Nhà thơ Feslix Arvers
FÉLIX
ARVERS VÀ "TÌNH TUYỆT VỌNG"
Nguyên tác bài thơ như sau :
Vần điệu thơ Son
net 14 câu
2 khổ 4 câu, khổ
1vần abab ,, mystère… taire,, ; ,, conçu… rien su,,
khổ 2 vần abba ,, inaperçu… reçu,, ; ,, solitaire,…la terre,,,
2 khổ 3 câu, vần
ôm aab ,, tendre… entendre,, ; ,, fidèle,… d'elle,,
SONNET D 'ARVERS,
Mon âme a son secret, ma vie a son mystère
Un amour éternel en un moment conçu :
Le mal est sans espoir, aussi j'ai dû le taire,
Et celle qui l'a fait n'en a jamais rien su.
Hélas ! j'aurais passé près d'elle inaperçu,
Toujours à ses côtés, et pourtant solitaire,
Et j'aurais jusqu'au bout fait mon temps sur la terre,
N'osant rien demander et n'ayant rien reçu.
Pour elle, quoique Dieu l'ait faite douce et tendre
Elle ira son chemin, distraite, et sans entendre
Ce murmure d'amour élevé sur ses pas;
À l'austère devoir, pieusement fidèle,
Elle dira, lisant ces vers tout remplis d'elle :
" Quelle est donc cette femme ?" et ne comprendra
pas.
Dịch nghĩa
Tâm hồn tôi
có điều giấu kín, đời tôi mang điều bí mật.
Một tình
yêu thiên thu đã chớm nở trong khoảnh khắc.
Nỗi đau này
tuyệt vọng nên tôi đành câm nín
Và người
gây ra không bao giờ hay biết.
Than ôi!
Tôi đi qua gần nàng mà nàng không để ý.
Tôi luôn ở
cạnh nàng mà tôi vẫn cô đơn.
Và tôi sẽ
giữ kín cho đến cùng tận thời gian của mình trên cõi đời này
Không dám cầu
xin điều gì và cũng không dám nhận điều gì.
Về nàng, dù
trời có ban cho nàng vẻ dịu dàng quyến rũ.
Nàng sẽ chỉ
đi trên con đường của mình, lơ đãng và không nghe được.
Lời thì thầm
của tình yêu vọng lên theo mỗi bước chân.
Với bổn phận
phải đoan trang, đức hạnh, chung thuỷ.
Khi đọc những
câu thơ hoàn toàn viết về nàng, chắc nàng sẽ hỏi:
“Đây là người
đàn bà nào?” và nàng cũng không hiểu gì hơn
Bài này vốn
không tên, viết theo thể thơ sonnet của Ý, thường được gọi là Sonnet d’Arvers
(Bài sonnet của Arvers) hay Un secret (Điều bí mật). Một số sách ở Việt Nam có
ghi tựa là Tình tuyệt vọng. Bài thơ được trích trong tập Mes heures perdues (Thời
gian đánh mất, 1832). Đây là bài thơ nổi tiếng duy nhất của ông và văn học Pháp
đã xem Arvers là “nhà thơ của một bài thơ duy nhất”.
Đầu thế kỷ
19, nhiều nhà thơ, nhà văn, nhà nghệ thuật thuộc trào lưu lãng mạn ở Pháp tập
trung trong hai văn đoàn: một văn đoàn do Charles Nodier (Viện sĩ Hàn lâm Pháp)
đứng đầu và một văn đoàn do Victor Hugo đứng đầu. Félix Arvers tham gia chủ yếu
ở văn đoàn Charles Nodier (1780-1844) thuộc trường phái lãng mạn. Dư luận thời ấy
đã phỏng đoán người phụ nữ trong bài thơ là cô Marie Nordier, con của ông
Charles Nodier. Ông này thường tổ chức bình thơ tại thư viện Arsenal, quy tụ
nhiều nhà thơ nổi tiếng đương thời, trong đó có Félix Arvers. Cô Marie lại làm
thư ký cho hội này. Cô có chồng vào năm 1833 và trở thành bà Marie Mennessier
Nodier. Có lẽ Arvers đã quen và yêu cô với một mối tình đơn phương trong các thời
gian kể trên.
Theo tạp
chí Historia số 120 (năm 1956) thì năm 1948, Followell xuất bản cuốn Le sonnet
de Félix Arvers et ses pastiches (Bài sonnet của Félix Arvers và những bài mô
phỏng), trong đó ông kể được hơn 120 bài thơ hoặc mô phỏng hoặc hoạ lại danh phẩm
đó, trong đó bài hoạ hay nhất là của Louis Aragon làm năm 1897, thay lời người
phụ nữ trong thơ đáp tạ Arvers.
Bài thơ đã
được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới. Ở Việt Nam, người dịch đầu tiên ra
tiếng Việt là Khái Hưng, đăng trên báo Ngày nay trước năm 1940, bản dịch này có
tiếng vang do có những chỗ “đạt” (dịch như sáng tác), nhưng ngay đương thời
cũng đã có dư luận chê một số câu, chữ sáo mòn và “cổ”. Nhìn chung, đây là một
bản dịch có nhiều chỗ không sát nghĩa, thậm chí có những chỗ sai nghĩa (so với
nguyên bản). Nó giống như một bài thơ phóng tác hơn là một bài thơ dịch. Ngoài
Khái Hưng, còn nhiều người khác nữa cũng dịch bài này.
Sống và
sáng tác vào nửa đầu thế kỷ XIX, thời kỳ rực rỡ nhất của trường phái lãng mạn trong
nền thi ca Pháp, vốn chuộng sự tự do thoải mái đến độ buông thả trong nội dung
và hình thức, Arvers lại chọn Sonnet, một thể thơ đòi hỏi nhiều ràng buộc về
hình thức.
Mỗi bài Sonnet chỉ có 14 câu, bao gồm 2 khổ
thơ bốn câu ( quatrain ) và 2 khổ thơ ba câu ( tercet ). Mỗi câu gồm 12 âm tiết
( syllabe ). Cách gieo vần cũng phải theo quy định chặt chẽ : Nếu ở các khổ bốn
câu có thể dùng các loại vần thông dụng ( vần chéo : ABAB, hoặc vần ôm : ABBA )
thì các khổ ba câu phải gieo vần liền 2 khổ theo kiểu CCD / EED hoặc CCD / EDE.
Mon âme a son
secret, ma vie a son mystère.
Lòng tôi giấu một
nỗi niềm tâm sự
Đời tôi đầy chuyện
thầm kín riêng tây.
Đây rồi cái
"tôi"( le "moi" ) quen thuộc của trường phái lãng mạn, cái
tôi mạnh dạn và thẳng thắn, không ngại ngần úp mở, không rào đón quanh co, được
nhấn mạnh bởi cách dùng một loạt các tính từ sở hữu và đại từ nhân xưng ở ngôi
thứ nhất. Và ở đây cái tôi gắn liền với khái niệm khổ đau : "Le mal est
sans espoir...", " Hélas !", " solitaire...".
Le mal est sans
espoir, aussi j'ai dû le taire
Et celle qui l'a
fait n'en a jamais rien su.
( Nỗi đau chừng
vô vọng
Đành câm nín mà
thôi
Sao người làm tôi
khổ
Vô tình quá người
ơi !)
Nỗi đau không nói
được, xin mượn ngòi bút để thổ lộ can trường, bởi, nói như Alfred de Musset, một
người bạn thơ của Arvers :
Les plus
désespérés sont les chants les plus beaux
Et j'en sais
d'immortels qui sont de purs sanglots.
Nuit de Mai ( Đêm
tháng năm )
( Lời tuyệt vọng
là lời ca đẹp nhất
Vang vọng mãi tiếng
nức nở thảm sầu ).
Điều bi thảm hơn
là nỗi đau đó chừng như đeo đẳng suốt cả cuộc đời chàng trai si tình.
Un amour éternel
en un moment conçu.
( Tình chớm nở vội
vàng trong thoáng chốc
Mà tưởng chừng
như đã kết ngàn năm.)
Hẳn là chàng gặp
gỡ đã từ lâu. Hẳn là chàng đau khổ đã từ lâu .Bởi nàng nào đâu hay biết gì (
elle n'en a jamais rien su) . Và hơn thế nữa, suốt quãng đời còn lại cũng hoàn
toàn vô vọng, "dù gặp nhau cúi mặt bước mà thôi " :
Et j'aurai
jusqu'au bout fait mon temps sur la terre
N'osant rien
demander et n'ayant rien reçu
( Tôi vẫn đi tiếp
con đường phía trước
Không dám cầu
xin, chẳng nhận được gì.)
Không dám. Dù chỉ
một lần. Phải chăng vì chàng quá nhút nhát, e thẹn ? Không, chỉ vì Trời đã sinh
ra nàng đoan trang quá, hiền hậu quá, hãy để nàng thủy chung, hãy để nàng chu
toàn bổn phận. Cho hình ảnh nàng mãi thánh thiện. Cho Tình Yêu thăng hoa. Và trở
thành bất tử. Ít nhất là với bài thơ này.
Vâng, chỉ vì Trời
đã sinh ra nàng đoan trang quá, hiền thục quá ...
Pour elle, QUOIQUE
Dieu l'ait faite douce et tendre
Elle ira son
chemin, distraite, et sans entendre
Ce murmure
d'amour élevé sur ses pas;
Thật đáng ngạc
nhiên khi nhà thơ dùng QUOIQUE ( mặc dù ) ở đây : mặc dù nàng đoan trang và hiền
thục quá , nàng sẽ không nghe thấy tiếng thì thầm của tình yêu ? Lẽ ra phải là
PUISQUE Dieu l'a faite douce et tendre ( bởi vì ).
Vì nàng rất mực
đoan trang
Tôi đành câm nín
để nàng thủy chung !
Nhưng nàng là ai
?
Đọc văn thơ, nghe
âm nhạc, nhiều người vẫn có thói quen tò mò muốn biết ai là nguyên mẫu, là nguồn
cảm hứng khiến người nghệ sĩ viết nên bài thơ, bản nhạc ấy. Trường hợp này cũng
thế. Từ sau khi bài thơ được phổ biến, bao nhiêu giấy mực đã dành cho cuộc truy
tìm lai lịch người đẹp khiến thi sĩ ôm mãi mối tình tuyệt vọng mà viết nên những
dòng thơ trác tuyệt này.
Có ý kiến cho rằng
dây chỉ là một hình ảnh phúng dụ ( allégorie ), người đẹp chẳng hề hiện hữu,
hơn nữa trong các ấn bản đầu tiên của tập thơ, trên bài này có ghi chú " dịch
từ tiếng Ý " ( traduit de l'italien ) nhưng vì không ai đưa ra văn bản gốc
nên giả thuyết này không đứng vững được.
Một ý kiến khác,
dựa vào quan hệ thân tình giữa Félix Arvers và Victor Hugo, cho rằng người đẹp
bí mật này chính là ... phu nhân của Victor Hugo mà Arvers đã kín đáo nhắc đến
tên Adèle bằng cách dùng các vần " fidèle " và "d'elle"
trong khổ thơ cuối !
Ý kiến khác nữa -
có vẻ được nhiều người đồng tình - nhắc đến tên Marie Nodier, ái nữ của nhà văn
viện sĩ Viện Hàn Lâm Pháp Charles Nodier ( 1780-1844 ), người thường tổ chức những
buổi bình thơ văn tại thư viện Arsenal quy tụ nhiều thi sĩ lừng danh như Victor
Hugo, Lamartine, Alfred de Vigny, Alfred de Musset... Những lần gặp gỡ thường
xuyên nơi đây đã khiến Arvers thầm yêu trộm nhớ Marie Nodier mà không hề ngỏ ý
cho đến khi nàng sang ngang vào năm 1833 và trở thành bà Marie Mennessier -
Nodier.
Nhưng nói cho
cùng, có nhất thiết phải biết rõ về người phụ nữ đó thì người đọc mới cảm mới
thích bài thơ này không?
CÁC BẢN DỊCH TIẾNG
VIỆT
Trước khi đọc lại
một số bản dịch, tưởng cũng nên thử DỊCH NGHĨA bài thơ để từ đó có thể thấy sự
sáng tạo của các dịch giả :
Mon âme a son
secret, ma vie a son mystère
Un amour éternel
en un moment conçu,
Le mal est sans
espoir, aussi j'ai dû le taire,
Et celle qui l'a
fait n'en a jamais rien su.
Tâm hồn tôi có điều
thầm kín, đời tôi có sự bí mật
Một mối tình vĩnh
cửu đã nảy sinh trong thoáng chốc,
Nỗi đau này không
hy vọng, nên tôi đành không nói ra
Và người đã gây
ra nó không hề hay biết gì
Hélas ! j'aurais
passé près d'elle inaperçu,
Toujours à ses
côtés, et pourtant solitaire.
Et j'aurais
jusqu'au bout fait mon temps sur la terre,
N'osant rien
demander et n'ayant rien reçu.
Than ôi ! tôi đi
qua gần nàng mà không được nàng để ý,
Lúc nào cũng ở
bên cạnh nàng mà vẫn cứ lẻ loi.
Và tôi vẫn sẽ đi
hết đời mình trên cõi thế ,
mà không dám cầu
xin gì cũng như không nhận được gì
Pour elle,
quoique Dieu l'ait faite douce et tendre,
Elle ira son
chemin, distraite et sans entendre
Ce murmure
d'amour élevé sur ses pas.
Về phần nàng, dù
Thượng đế đã ban cho tính hiền thục và dịu dàng,
Nàng sẽ đi con đường
của mình, lơ đãng và không nghe thấy
Lời thì thầm của
tình yêu vọng lên trên bước chân đi.
A l'austère
devoir, pieusement fidèle,
Elle dira, lisant
ces vers tout remplis d'elle :
" Quelle est
donc cette femme ? " et ne comprendra pas.
Vẫn thành tâm
chung thủy với nghĩa vụ khắc khổ
Khi đọc những
dòng thơ toàn nói về nàng như thế này, nàng sẽ hỏi:
"Người phụ nữ
nào đó vậy ?" và sẽ không thể hiểu ra.
KHÁI HƯNG dịch thơ
TÌNH TUYỆT VỌNG
Lòng ta chôn một khối tình
Tình trong giây phút mà thành thiên thâu
Tình tuyệt vọng, nỗi thảm sầu
Mà người gieo thảm như hầu không hay.
Hỡi ôi !người đó ta đây
Sao ta thui thủi đêm ngày chiếc thân ?
Dẫu ta đi trọn đường trần
Chuyện riêng dễ dám một lần hé môi
Người dù ngọc nói, hoa cười
Nhìn ta như thể nhìn người không quen
Đường đời lặng lẽ bước tiên
Nào ngờ chân đạp lên trên khối tình
Một niềm tiết liệt đoan trinh
Xem thơ nào biết có mình ở trong
Lạnh lùng lòng sẽ hỏi lòng,
Người đâu tả ở mấy dòng thơ đây ?!
Hà Nội quảng mười năm trước
Đ H
Ra sul Gam za
Журавли
Rasul Gamzatov
Vần
Khổ 1 abcb ,, полей,… журавлей.,,
Khổ 2 abcb ,, голоса…. небеса?,,
Khổ 3 abcb ,, журавли… брели.,,
Khổ 4 abcb ,, имена…. сходна?,,
Khổ 5 abab ,, исходе дня,… для меня!,,
Khổ 6 abcb ,, сизой мгле… земле,,
Журавлcи
Мне кажется порою, что солдаты,
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю эту полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.
Они до сей поры с времен тех дальних
Летят и подают нам голоса.
Не потому ль так часто и печально
Мы замолкаем, глядя в небеса?
Сегодня, предвечернею порою,
Я вижу, как в тумане журавли
Летят своим определенным строем,
Как по полям людьми они брели.
Они летят, свершают путь свой
длинный
И выкликают чьи-то имена.
Не потому ли с кличем журавлиным
От века речь аварская сходна?
Летит, летит по небу клин усталый -
Летит в тумане на исходе дня,
И в том строю есть промежуток малый
-
Быть может, это место для меня!
Настанет день, и с журавлиной стаей
Я поплыву в такой же сизой мгле,
Из-под небес по-птичьи окликая
Всех вас, кого оставил на земле.
Покуда вертится Земля.
Махачкала, "Дагучпедгиз"
1976.
Gam za top
Đỗ Hoàng dịch nghĩa
ĐÀN SẾU
Đối với tôi, tôi thường chạnh nghĩ về
những người lính ấy
Từ những cánh đồng đẫm máu chưa về,
Đã có một thời họ không nằm xuống đất
này,
Và họ biến thành những đàn sếu trắng
đang bay.
Họ vẫn bay từ những ngày xa xôi
Họ bay và cho chúng tôi lên tiếng.
Đó không phải là lý do tại sao nó rất
thường ảm đạm và buồn
Chúng ta có rơi vào im lặng, nhìn
lên trời không?
Hôm nay, vào cuối buổi chiều,
Tôi nhìn thấy những đàn sếu trong mù
sương
Chúng bay theo đội hình nghiêm lệnh
của chúng,
Như những người nông dân, họ lang
thang trên các cánh đồng.
Họ bay, thực hiện chặng đường dài của
họ
Và họ gọi tên ai đó.
Có phải vì tiếng kêu của sếu?
Giống như tiếng Avar có tự ngàn xưa không?
Bay như những cái nêm bền chặt ngang
qua bầu trời
Bay trong sương mù không mệt mỏi vào
cuối ngày
Và trong những hàng đó có một khoảng
cách rất nhỏ
Có lẽ đây là nơi dành chỗ cho tôi!
Rồi một ngày sẽ đến, và cùng với đàn
sếu
Tôi sẽ bay trong cùng một đội ngũ
qua làn khói xám,
Gọi như chim từ dưới bầu trời
Tất cả các bạn mà các anh ấy đã để lại
trên trái đất.
Miễn là Trái đất quay.
Makhachkala,
"Daguchpedgiz" năm 1976.
Đỗ Hoàng dịch thơ
ĐÀN SẾU
Tôi chạnh nghĩ những người lính ấy
Từ chiến trường chưa trở lại giờ
này.
Không phải họ trong lòng đất nằm xuống
Mà trở thành đàn sếu trắng đang bay
Bay bay mãi từ những ngày xưa xửa
Họ bay cho chúng tôi nói nên lời
Bởi vì sao ta thường buồn ảm đạm
Cả những khi tư lự nhìn lên trời.
Giờ đây trong buổi chiều lặng vắng
Tôi nhìn đàn sếu trong mù sương
Chúng bay vói đội hình nghiêm chỉnhh
Những nông dân vất vả ruộng vườn.
Đàn sếu bay vượt chặng đường quá độ
Và may cho ai đó được nêu tên
Có phải thế, những tiếng kêu của sếu
Như tiếng Avar muôn thuở vững bền.
Bay ngang trời những cái nêm bền chặt
Giữa mù sương không mỏi mệt cánh rời
Trong hàng ngũ có khoảng cách rất nhỏ
Như là để dành chỗ cho tôi.
Sẽ một ngày, tôi sẽ lên cùng đàn sếu
Trong đội hình bay vượt sóng gió
muôn trùng
Tiếng chim gọi như người bên trời rộng
Những âm thanh gửi lại của anh hùng.
Hà Nội năm 1989
Đ H
VẦN ĐIỆU TRONG THƠ CỦA CÁC NHÀ THƠ NGA…
Đỗ Hoàng
Hồi làm tạp chí ,,Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam,, tôi có hỏi nhà văn Trần
Đương, người du học ở Đức từ bé,, Các nhà thơ Đức viết như thế nào. Ông trả lời
= Các cu Gớt, Hen ry… vàn điệu chỉnh chu
lắm.Bây gió họ cũng lung tung, lang tang như ta.
Xin tham khảo vần điệu thơ Nga
Bài thơ ,,Thôi chào nhé…,, của Xéc
gây Ê XÊ NHIN
Luật vần abcb ,, груди… впереди.,,khổ 1
và abcb ,, бровей,… новей,, khổ 2
Сергей Александрович Есенин
“До свиданья, друг мой, до свиданья”
До свиданья,
друг мой, до свиданья.
Милый мой,
ты у меня в груди.
Предназначенное
расставанье
Обещает
встречу впереди.
До свиданья,
друг мой, без руки, без слова,
Не грусти и
не печаль бровей,
В этой жизни
умирать не ново,
Но и жить,
конечно, не новей.
Đỗ Hoàng dịch thơ
Chia tay nhé, bạn ơi, bạn ơi! Chia
tay nhé.
Bạn thân yêu, hình bạn tôi có trong
lòng
Cuộc ra đi không bao giờ chờ sẵn
Định
một ngày hạnh ngộ ước mong.
Chia tay nhé, không một lời khắc khoải
Bạn thân yêu, đừng buồn đọng hàng mi
Cuộc đời này, chết cơ gì là mới
Sống làng nhàng thì cũng chẳng mới
chi.
Александр
Сергеевич Пушкин
Nhà thơ Puskin
Vần abab khổ 1
abba khổ 2
Ты и вы
Пустое в ы сердечным т ы
Она, обмолвясь, заменила,
И все счастливые мечты
В душе влюбленной возбудила.
Пред ней задумчиво стою;
Свести очей с нее нет силы;
И говорю ей: “как в ы милы!”
И мыслю: “как т е б я люблю!”
Thúy Toàn dịch thơ
Ngài và anh
Nàng buột miệng đổi tiếng ngài trống
rỗng
Thành tiếng anh thân thiết đậm đà
Và gợi lên trong lòng đang say đắm
Bao ước mơ tràn hạnh phúc reo ca.
Trước mặt nàng tôi trầm ngâm đứng lặng
Không thể rời ánh mắt khỏi nàng
Và tôi nói: Thưa cô, cô đẹp lắm!
Mà thâm tâm: Anh quấ đỗi yêu em!
Hà Nội quảng chục năm trước
Đ H
Sự tích gõ ba búa hay tờ Văn nghệ bộ
mới xẹp lép, xì hơi.
Đỗ Hoàng
Sự tích ngày xưa các
anh tài, kiệt hiệt ra thi thố với đời thường gõ /ba búa/ để gây tiếng vang. Anh
gõ búa thứ nhất, không nghe gì cả, anh gõ búa thứ hai, không nghe gì cả … gõ đến
búa thứ ba, tuyệt âm vô tín. Thế thì anh phải giải nghệ, đi làm việc khác.
Tờ văn nghệ bộ mới bầy
giờ chắc đã gõ đến búa thứ 5, tứ 6 nhưng vẫn như cái búa sắt gõ vào mớ bùi
nhùi, không một tiếng //rắm// nào cả.
Sự tích ,,gõ ba
búa,, có từ xưa, xuất phát từ Trình Giảo Kim, một công thần đời nhà Đường.Trình
Giảo Kim vung kiếm dài chém địch thủ ba nhát, gặc tan tành. Nhưng cũng có lần
vung trường kiếm không chỉ ba lần mà đến chục lần mà chẳng hạ được địch thủ phải
bỏ chạy thục mạng, thoát thân. Sư tích ấy dân gian gọi là ,,gõ ba búa,, để nói các nghệ sĩ tài danh ,,quá tam bất bận,,
khi thể hiện tài năng của mình trước công chúng.
Chưa bao giờ tôi phải
mất công đọc tờ Văn nghệ dở dơi, dở chuột như thế này. Ba tờ được đọc ,,báo Văn
nghệ bộ mớiòn thua tờ phụ trương văn nghệ báo Thanh niên, báo Công an nhân dân,
báo Nông thôn ngày nay…. Tôi đã có bài
viết nhận xét, nay muốn viết thêm.
Đầu tiên khuyên mọi
người đừng đọc, vừa mất thì giờ, vừa mua bực tức, giận dỗi vào minh. Nó là tờ
,,lá cải,, cúng Cụ một trăm phần trăm.
Tờ số 1 không ai cảm
được. Cái ,,măng sét,, cũ ríc đỏ loét như trước tác Mao Trạch Đông. Minh họa một
người chắp tay, mắt trợn như chó mửa. hai dòng rút tít CHARLLES SIMIC VÀ JORGE LUIS BORGES , tưởng
báo nước ngoài. Tiếp ba dòng rút tít chữ Việt ,,Văn nghệ, Ngô Thảo, Yên Ba,,.
Văn nghệ chua dưới là những dòng ,,cúng cụ,,mà cụ ỉa thèm xem ,,đám con hát,,
,,Thủ tướng Phạm Minh Chính đi những bước
đi khởi đầu vững vàng cùng với tư duy mang tính chiến lược lớn, người dân đã lắng
nghe ông, quan sát ông và suy nghĩ về ông và đã tìm thấy nguồn cảm hứng từ ông
, niềm cảm hứng đó sinh ra từ tư duy sâu sắc, từ hành động chính xác và từ sự
chân thành, ông đã làm được điều quan trọng nhất,,
Thật ,,con vịt hai chân,,.
Các cụ ngày xưa
nói rồi, làm tể tưởng giỏi thường đi từ quan tri huyện, tri châu trở lên. Đây
ông Chính từ tướng tình báo,trung tưởng, nhảy sang làm ,,tể tướng,, tôi không
tin ông thành công.
Vì
sao vô lối Nguyễn Quang Thiều không nịnh đảng trưởng của minh là Nguyễn Phú Trọng
mà đi bốc thơm ông tướng tình báo tạt ngang qua làm thủ tướng. Nó có lý do , lý
trấu của nó. Nguyễn Phú Trọng tuy là đảng trưởng nhưng loại lý luận chay ;
,,Ta nghĩ ngày mai hết đói nghèo
Hết tù, hết tội, hết gieo neo
Trong ngoài bồn biển anh em cả
Ôi đẹp vừa xuân những sớm chiều,,
,,Trấn Minh Tước,,
Lý luận chủ nghĩa cộng sản thì rất
hay nhưng rất vô bổ vì nó không tưởng, không tưởng hơn cả Phurie, Ôoen mà cụ tổ
KacMac của họ chê bai.
Phạm Minh Chính thực quyền hơn. Thủ tướng ký duyệt chi nghìn tỷ có thể vừa
uống wichky, vừa nhai chân gấu chẳng cần
nhìn mặt thằng nào, ký cái roẹt, xong phim. Nguyễn Quang Thiều hướng lợi ba
mươi phần đem về đúc 11 cái dây chuyền vàng cho ban chấp hành hội nhà văn Việt
Nam khóa x đứng trước cổng số 9 Nguyễn Đình Chiều mù ,, múa bụng ngoáy mông,
ngoáy đít như dân Ảrập…thả giàn. Sướng không chịu được.
Tiếp theo trang ,,đầu báo,, hàng rút tít chữ
Việt là Ngô Thảo. Một đại phê bình nô = phê bình bồi bút.,,Chúng ta hình như
không quan tâm đến một loại nhân sự vô cùng quan trọng. Đó là nhân sự để bảo vệ
nên vệ nền văn hóa của chúng ta. Trong một thời đại mà các giá trị văn hóa đang
đứng trước quá nhiều thách thức nguy hiểm , Thư ngỏ gửi bộ trướng bộ Nội vụ,
Thực sự là thư ,,khất thực,,. Đại vô lối Nguyễn Quang Thiều biết đưa lão
già mậu dịch văn 91 tuổi ra làm đầu sai cúi lạy một cô gái bằng tuổi cháu Ngô
Thảo nhỏ thua cong ,,Ngô Bích Hiền của Thảo,, xin tài trợ cho đám văn chương vô
lối viết không ai đọc để tha hồ ăn chơi, nhảy múa suốt đời. Nhục không nói được.
Rút tít chữ Việt thứ ba là Yên Ba. Một
vô danh tiểu tốt trong làng văn nghệ Việt đương đại.
,,Trong cuộc đời hoạt động cách mạng
dài dằng dặc với không biết bao chông gai hiểm nguy của mình, ông chưa bao giò
cúi đầu trước bất cư một ai, bất cứ cái gì . Ông chỉ duy nhất cuí đầu trước anh
linh của các liệt sĩ đã vị quốc hoạt động vông thân,,.
Người viết bài này là Đỗ Hoàng là tôi còn hơn Tư Sang 1 tuổi. Nịnh Tư
Sang hồi hưu, nịnh gì mà dữ thế. Chỉ các bậc tiền nhân trước Cách mạng năm
1945, người ta mời tôn vinh hoạt động Cách mạng. Còn sau khi lập nước, người ta
chỉ gọi đi theo kháng chiến. Tư Sang sinh năm 1949, nghĩa là sau lập nước 4 năm.
Năm 1955, hòa bình lập lại, Tư Sang.mới 6 tuổi chưa đi học học, mần chi mà hoạt
động Cách mạng ,,dài dằng dặc với không biết
bao chông gai nguy hiểm,.
Giair phóng miền Nam từ thanh niên
xung phong, Tư Sang qua làm giám đốc sỏ phân gio ,sỏ N ông nghiệp, co gì mà hoạt
động Cách mạng/
Tôi làm tờ Diễn đàn văn nghệ Việt
Nam, tờ tạp chí Nhà văn ngót nghét 31 năm và cả đời theo trường văn trận bút
chưa hể biết và đọc bài nào của cái anh Yên Ba
= 煙波 , khói,
sóng , rất Tàu Ô này.
Tờ Văn nghệ bộ mới xướng danh là ,, đổi mới mới,, nhưng chẳng thấy đổi mới
cái gì, nên đổi nó là,,Văn nghệ nịnh,,.
Cái tên
,,Văn nghệ ,, có từ thời Hội văn nghệ Việt Nam mới thành lập năm 1948 trên Việt
Bắc. Hội Văn nghệ lúc đó bao gồm các bộ phận ; văn chương, âm nhạc, mỹ thuật,
sân khấu, múa hát…Đến năm 1957 thì các bộ
phận trên trách ra thành lập các hội độc lập như ; hội Mỹ thuật có tờ Mỹ
thuật, hội Âm nhạc có tờ Âm nhạc, hội Sân khấu có tờ Sân khấu, Hội Điện ảnh có
tờ Điện ảnh, hội Múa có tờ Múa…Riêng Nhà văn vẫn giữ nguyên cái tên tờ báo là
Văn nghệ. Giữ thế là sai. Bỡi có chữ ,,nghệ,, nên số nào tờ Văn nghệ cũng điểm
danh các hội trong báo của mình. Khi thì chút bôi sĩ, khi thì chút múa, khi thì
anh hề…Nói chung rất nhôm nhoam. Bởi các tờ chuyên ngành đã bàn hết việc của ngành
mình rồi. Tờ Văn nghệ của hội Nhà văn chỉ cưỡi ngựa xe hoa. Thật vô bổ. Tờ Văn
nghệ bộ mới cũng ,,trâu mẹ ỉa sao, trâu con ỉa vậy,,. Văn nghệ bộ mới ba số liên tiếp chỉ đưa về mỹ
thuật , số 1 ,,Thấy gì ở mỹ thuật hôm nay,, = Đỗ Phấn, số 2 ,,Đối thoại với di
sản = Lê Thiết Cường, số 3 = Cái giá của sự hào hứng Việt,, = Hiền Hòa.
Điều này cũ hơn trái đất ngay cả
với người yêu mỹ thuật.
Vô
lối Nguyễn Quang Thiều đổi mới cái gì.
Măng sét ,,Văn nghệ,,vẫn giữ nguyên lại
còn bối thuốc đỏ hoen hoét như trước tác Mao Trạch Đông.
Tờ thứ hai thì bỏ bôi đỏ nhưng chữ Văn nghệ thì ,,cửa son đỏ hoét tum
lum nóc . Tờ thứ ba mới bỏ hết hoa hoét. Nhưng mẫu vẽ Văn nghệ văn vân cóp từ
trăm năm trước. Không có một tí gì cách tân = đổi mới.
Nội dung thì thôi rồi. Nội dung tờ văn chương phải là truyện ngắn và
thơ. Truyện ngăn thì đưa một tác giả vô dnh tiểu tốt viết một tí ma ma, người
người cũ kỉ mòn vẹt. Các tờ nhật trình in còn hay hơn. Một cô giái lên phố
,,làm ăn,, rồi về làng gây dựng lại làng, vùng bải nước. Nó nhạt nhẽo hơn cả nước
miếng chó.
Thơ thì ,, thôi rồi Lượm ơi,,. Phải nói tục cho sướng miệng, tranng
thơ như cứt chó.
Cái ả Ly Hoàng Ly viết như cứt. 6 bài thơ mà
Văn nghệ bộ mới trích in không chó nào ngửi được. Không dịch nổi ra thơ Việt.
Bài ,,Hồ,, bài rất vớ vẩn . ,,Hồ ,,
ai biết nói cái gì. ,,Hồ Hán tự có nhiều nghĩa. Đã
dùng Hán tự mà không giải nghĩa
乎 hồ • 和 hồ • 壶 hồ • 壺 hồ • 壼 hồ • 弧 hồ • 摢 hồ • 核 hồ • 沍 hồ • 湖 hồ • 煳 hồ • 狐 hồ • 猢 hồ • 瑚 hồ • 瓠 hồ • 着 hồ • 糊 hồ • 胡 hồ • 葫 hồ • 蝴 hồ • 衚 hồ • 醐 hồ • 餬 hồ • 鬍 hồ • 鶘 hồ • 鹕 hồ
Sao không viết
,,ao,, sao không viết ,,vũng,,.
Tiếng Việt
còn ,,hồ,, dán ,,hồ,, trinh nữa nhé.
,,Màu hồ đã
mất đi rồi
Thôi thôi vốn
liếng đi đời nhà ma,,
,Nguyễn Du,
Tựa đề và
thơ không phải câu đố, đánh đố. Các đai thi hào, thi hào đều rất giản dị , rõ
ràng khi làm thơ, đặt tựa đề….
Ты и вы Ngài và anh Зимний вечер= Buổi tối mùa đông =
Puskin, ;
,,Anh ra đi = You go, Khi đôi ta chia tay = When we two
parted = Lord By ron Anh.
= Những bông hoa ác = Les Fleurs du Mal;
Những thiên đường giả tạo=Les Paradis artificiels. Những bài thơ văn xuôi nhỏ=Le
Spleen de Paris – Petits Poèmes en prose), Baudelaire = Pháp.
Thục đạo nan 蜀道難, đường Thục khó đi,= Tương tiến tửu, 將進酒 = săp mời rượu, , Mạch thượng tặng mỹ nhân - 陌上贈美人 李白= Trên đường tặng người đẹp=Lý Bạch ; 登高 =Đăng cao, Mao ốc vị thu phong sở phá ca 茅屋為秋風所破歌 • Bài ca nhà tranh bị gió thu phá, Đỗ Phủ - 杜甫
Xem thêm bài phê bình của Đỗ Hoàng Văn nghệ
bộ mới số 1.
Văn nghệ bộ mới thua cả các tờ gói xôi.Mục chân dung có bao nhiêu tác giả
Việt lừng danh lại đưa một anh đang cu lít khen một người từng làm việc cho cu
lít. Văn chương họ ra cơm ra cháo gì. Lộn mửa.
Nói thật, Nguyễn Quang Thiều không nên làm văn chương.
Hà Nội tháng 8/ 2O21
Đ H
